Sức mạnh và khối lượng cơ bắp giảm dần theo tuổi tác, khiến nhiều người cao tuổi mắc suy mòn cơ (thiểu cơ – Sarcopenia). Tình trạng này ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động, sinh hoạt hàng ngày và làm tăng nguy cơ bệnh lý.
Theo nghiên cứu tại Việt Nam (2020), có tới 49,2% người ≥ 60 tuổi mắc suy mòn cơ. Nhận biết sớm và phòng ngừa đúng cách sẽ giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm.
1.Nguyên nhân gây suy mòn cơ ở người cao tuổi
- Lão hóa tự nhiên: Sau 40 tuổi, khối cơ giảm 1 – 2% mỗi năm; sau 60 tuổi, tốc độ giảm nhanh hơn.
- Suy dinh dưỡng: Thiếu protein, vitamin, khoáng chất cần thiết cho cơ bắp.
- Ít vận động: Ngại tập luyện khiến cơ yếu dần.
- Bệnh mạn tính: Tim mạch, tiểu đường, tăng huyết áp, COPD… làm suy giảm chức năng cơ.
- Giảm hormone: Testosterone, estrogen và hormone tăng trưởng giảm sút theo tuổi tác.
2. Triệu chứng suy mòn cơ ở người cao tuổi
Một số biểu hiện thường gặp:
- Khó đứng lên, ngồi xuống hoặc ngồi dậy
- Cân bằng kém, dễ ngã
- Giảm cân không chủ ý
- Dễ mệt mỏi, hạn chế hoạt động thường ngày
- Nguy cơ gãy xương cao
- Trầm cảm, chất lượng cuộc sống giảm sút
- Tăng nguy cơ tử vong do biến chứng
3. Cách phòng ngừa và làm chậm suy mòn cơ
Duy trì cân nặng hợp lý
- Tránh cả suy dinh dưỡng lẫn béo phì
- Kiểm soát chế độ ăn và cân nặng định kỳ
Chế độ dinh dưỡng đầy đủ
- Bổ sung protein giàu Leucin (thịt đỏ, trứng, hải sản, hạt…)
- Tăng cường canxi, vitamin D từ sữa và chế phẩm
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt
Kiểm soát bệnh mạn tính
- Điều trị và theo dõi thường xuyên các bệnh tim mạch, tiểu đường, viêm khớp…
- Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để hạn chế biến chứng
Duy trì vận động phù hợp
- Các bài tập nhẹ: đi bộ, yoga, đạp xe chậm
- Tập sức mạnh cơ bắp bằng tạ nhẹ, dây kháng lực
- Có sự hướng dẫn chuyên môn để tránh chấn thương
4. Khi nào cần đi khám suy mòn cơ ở người cao tuổi
Người cao tuổi cần thăm khám sớm khi có các dấu hiệu:
- Yếu cơ, khó đi lại
- Giảm cân không rõ nguyên nhân
- Thường xuyên mệt mỏi, ăn uống kém
- Tăng nguy cơ té ngã
Tại Phòng khám Đa khoa Y Dược Sài Gòn – Cái Nước, người bệnh sẽ được:
- Khám và đánh giá cơ bắp bằng phương pháp hiện đại
- Tư vấn dinh dưỡng cá nhân hóa
- Xây dựng chế độ tập luyện phù hợp
- Theo dõi định kỳ để ngăn ngừa biến chứng
Kết luận
Suy mòn cơ là vấn đề sức khỏe thường gặp ở người cao tuổi nhưng dễ bị bỏ qua. Việc phát hiện và can thiệp kịp thời giúp duy trì khả năng vận động, nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm nguy cơ biến chứng.
Nếu ông bà, cha mẹ có dấu hiệu yếu cơ, vận động khó khăn, hãy đưa đến Phòng khám Đa khoa Y Dược Sài Gòn – Cái Nước để được thăm khám và chăm sóc toàn diện.
